19 Mayıs 2014 Pazartesi

SARAYKÖY'ÜN MİLLİ MÜCADELEYE KATIŞILIŞININ 95. YIL DÖNÜMÜ ANISINA


SARAYKÖY'ÜN MİLLİ MÜCADELEYE KATIŞILIŞININ 95. YIL DÖNÜMÜ (24 MAYIS 1919 / 24 MAYIS 2014)

Sarayköy, yurdumuzu işgale başlayan emperyalist işgalcilerin tetikçisi Yunan militarist rejiminin İzmir'i işgali sonrası Ege'de oluşmaya başlayan direniş kararlılığının ve örgütlenmelerinin öncü yörelerdendir. Yurtsever Sarayköy halkı aldığı direniş kararı ve direnişi örgütleme başarısıyla, bölgemizde uyanış ve direnişin ilk çoban ateşini yakan ilçelerden olmuştur. Sarayköy Heyeti Milliye Başkanlarından ve o şanlı direnişin önderlerinden ve Eski Aydın Cenup Cephesi Müdafaa-i Hukuk ve Reddi İlhak Heyeti Merkeziyesi Üyelerinden Emin Aslan TOKAT 'ın özgün anlatımıyla o şanlı günlerin anılarından bir kısmını sizlerle paylaşmak isterim:

********************

“İzmir'in Yunanlılar tarafından işgal edildiği gün, Vatansever Sarayköylüler pür heyecanla telgrafhaneye ve Belediyeye koşarak tamamlayıcı bilgi almak için gözler yaşlı adeta çırpınıyorlardı. Nihayet acı durum açıklandı. Halk çarşı meydanında kuyunun önünde miting halinde toplandı. Gizli gizli faaliyet çoktan başlamıştı.
Sonra alenen ve resmen milli kuvvetler ilk savaş kararını 24 Mayıs 1935 de burada verdi (1919) Kuyunun önündeki büyük meydanda Denizli'de olduğu gibi nutuklar verilerek işgal protesto edildi. Hemen ilk olarak Sarayköy'de bir “Heyeti Milliye” kurulmasına ve çete teşkilatı ile vatanın düşman istilasından korunması için savaşa başlamasına kat'i surette engin tarihinden ilham alarak şeref ve namus üzerine söz verilerek ve yemin edilerek karar verildi.
Teşkil edilen Heyeti Milliye müdafaa esaslarını tespit edecekti Bu heyet geniş yetki ile çalışmaya başladı. İlk heyeti milliye müftü Ahmet Şükrü, müderriz Hacı Halil Zade İsmail, Tokatlıoğlu Emin Aslan, Asaf AKMANSOY, Müderris Hacı Efendi Zade Fehmi efendi, Belediye Reisi Halil efendi, Doktor Salih Tevfik, Münir Alp, Tokatlıoğlu Mehmet İhsan, Yüzbaşı Zühtü beyler gibi fedakar yurttaşlardan teşekkül etmiştir.
Bu ülkeyi düşman işgalinden kurtarmak için “Sarayköy Kazası Heyeti Milliyesi” artık candan bir feragatla ve bütün samimiyetiyle çalışıyor ve bu hususta halka ve civar kazalara da bu kutsal milli davaya iştirakleri için teller çekmek, heyetler göndermek suretiyle onları bu yüce ülküye doğru sevk ediyordu.....”

********************

Şükran ve rahmetle andığımız yurtseverlerimizi, mücadelenin önderlerinden Emin Aslan TOKAT' ın gençlerimize adeta ders niteliğindeki söylemleriyle sonlandırmak isterim:

“Aziz Türk Gençliği, tekrar ediyorum seni bu pürüzsüz Yurtta bu günkü şanlı varlığa ulaştıran büyüklerinin bu güzel durumu elde edinceye kadar bu alanda gösterdiği celadet ve kahramanlıklar görülüyor ki maddi ölçülere sığmayacak kadar geniş ve büyüktür.
Bu ihtişamlı varlığı meçhul şehitleri ve gazileri önünde saygı ile eğilelim.
Milletimizin o kara günlerinde kendilerine önderlik eden değerli büyüklerimize bin minnet bin şükran....
Türk genci, unutma ki, Atatürk ve İnönü Yurdu ve Cumhuriyeti sana emanet etti.
Bu Yüce emaneti omuzlarında daima kıvanç ile taşı, yükselt ve ecdadına layık olmağa çalış ve onunla ve ona müntesip olmakla da iftihar et.
“Ne mutlu Türk'üm diyene “ , Dünyalar durdukça var olsun Yüce Milletimiz.”

Emin Aslan
TOKAT Eski Sarayköy Heyeti Milliye Başkanı Ve Eski Aydın Cenup Cephesi Müdafaa-i Hukuk ve Reddi İlhak Heyeti Merkeziyesi Üyelerinden
Sarayköy-Denizli 01/03/1942

5 Mart 2014 Çarşamba

DENİZLİ’ DEKİ KUVA-YI MİLLİYE VE MİLLİ MÜCADELE VE ÖNDERLERİ

DENİZLİ’ DEKİ KUVA-YI MİLLİYE VE MİLLİ MÜCADELE ÖNDERLERİ

MÜFTÜ AHMET HULUSİ EFENDİ:
13 Eylül 1861-22 Kasım 1931 tarihleri arasında yaşadı. Tahsilini Denizli, Kayalık Mahallesi’nde bulunan “ Müftüler Medresesi”’nde yaptı. Babası Denizli Müftüsü olan Osman Efendiden icazet (Onay,Diploma) aldı. Denizli’de medreselerde eğitim ve öğretimle meşgul oldu ve Sahan Müderrisliği’ne kadar yükseldi. 1918 yılına kadar Müftü Müsevvidliği (Taslak) yapan ve aynı yılda vefat eden kardeşi Osman Efendi’nin yerine Denizli Müftülüğü’ne tayin edildi.
Ege Bölgesinde, Kuva-yı Milliye ve Milli Mücadele hareketlerinin mihrakını teşkil eden Müftü Ahmet Hulusi Efendi, Yunan işgal ve istilasına karşı, 15 Mayıs 1919 tarihinde Denizli, Bayramyeri’nde ilk protesto mitingi yaparak “ Düşmana karşı koymak farz-ı ayındır.” diye fetva vermiştir.
Müftü Ahmet Hulusi Efendi, Kuva-yı Milliye Reisliği ile ilk mücadeleyi başlatmış, çok yararlı memleket müdafaası hizmetlerinde bulunmuş, kurtuluş savaşına birfiil iştirak etmiş, düzenli ordunun kurulmasını sağlamıştır. Kurtuluş Savaşı’ndan sonra gelişen siyasi olaylara karışmamış, ömrünü ibadetle geçirmiştir.

21 Kasım 1931 tarihinde vefat eden, Denizli Müftüsü Ahmet Hulusi Efendinin Mezarı İlbadı Mahallesindeki eski büyük mezarlığın kuzeyinde Mehmet Gazi Türbesi altında bulunmaktadır.

FAHRİ AKÇAKOCA AKÇA


Denizli Merkez Hallaçlar Köyünde doğdu. Babası Mehmet Bey köyün eşraflarından “Çopuroğlu” lakabı ile tanınan varlıklı bir aileye mensuptur. Ailenin büyük oğlu olan Fahri Bey, ilk ve orta okulu Denizli’de okudu.

Babası Denizli’de ticaretle uğraştığı için kendisinin yüksek tahsil yapmasına karşıydı. Okumayı çok sevdiği için babasını dinlemeyip Edirne Yüksek Öğretmen Okulu’na gitti. Bu sebeple babasıyla öğrenim hayatı boyunca dargın kaldığından tahsiline annesi yardımcı oldu. Öğretmenlik yapamadan 1. Dünya Savaşında Topçu Yedek Subay olarak alındı.

Güneydoğuda Fransızlarla yapılan savaşlara katıldı. Birliği ile esir düşüp Mısır’da esir kampına gönderildi. Esir Kampından serbest bırakılınca Denizli’ye döndü. Cesaret ve fedakarlığından dolayı Üsteğmen Rütbesi ile ödüllendirildi. Bu sıralarda İzmir’in işgal edilmesiyle birlikte Milli Kurtuluş Savaşı’na katıldı. Garp Cephesinde yurt savunmasında bulundu.

Sakarya Savaşında yaptığı hizmetlerden dolayı “Akçakoca” adı verildi. Bundan sonra da Fahri Akçakoca Akça olarak anıldı.

Evlenip Denizliye tayin çıkarttı. Bir müddet Halkevi Başkanlığı görevinde bulundu. Çocuk Esirgeme Kurumunda çalıştı. Fotoğraf Atölyesi, tiyatro ve sinemanın şehre gelmesinde önayak oldu. İl Daimi Encümenliği, İl Genel Meclisi üyeliği, Belediye Meclisi üyeliği görevlerinde bulunarak kendisini sosyal hizmetlere adamış iken 1939-1943 döneminde 6. Dönem Denizli Milletvekilliği görevine seçildi. Siyasi hayatında bir müddet CHP İl Yönetim Kurulu üyeliği görevinde bulunan Akçakoca’nın mezarı İlbadı Mezarlığında bulunmaktadır.

Kaynak: İl Turizm Müdürlüğü Web Sayfası










20 Şubat 2014 Perşembe

24 Mayıs 1919'da Sarayköy / Yakup Helvacılar

24 Mayıs 1919'da Sarayköy Müftüsü Ahmet Şükrü Efendi ve Yurtsever Sarayköy Halkının Diyaloğu

24 Mayıs 1919 Çarşamba günü ilçemizin ileri gelenleri tarafından etrafa haber gönderilerek yapılan toplantıda yapılan görüşmeler ve bir and içimi ile ilgili bir hatırat.
Toplantıya katılan halk, Düşman çok yakında, bize ihanet etmişler, boşuna kardeşçe yaşamışız, haksızca yaptıkları her türlü tecavüzleri unutuyorlar, utanmadan da tak kuruyorlar, mücadele etmeliyiz. Fakat silah, cephane yok. Şeklinde konuşmalar yapılmakta iken Müftü Ahmet Şükrü Efendi karşıdan görünüyor. Müftü geliyor, müftü geliyor diye topluluk avazı çıktığı kadar bağırıyor.

Müftü Ahmet Şükrü Efendi gelerek meydanlıktaki Zincirlikuyu üzerine çıkarak gür sesi ile bağırıyor; “ahali ahali, boşuna konuşuyorsunuz, boşuna bekleşiyorsunuz, bilmiyorsunuzki kafirler kapımıza dayanmış, bizleri köle yapmak, vatanımızdan atmak istiyorlar.” Demesi üzerine; halkta “ Bizler bunu biliyoruz Müftü efendi, ne yapalım asıl sen bunu söyle” Müftü Efendide; “Aziz arkadaşlarım tek çare bizim için mücadeledir. Bu bizim üzerimize farz olmuştur. Taşlada olsa, sopa ilede olsa mücadele farzdır. Ahali düşmanın ayağı altında ne namaz kılınır, kılınan namazdan da ne hayır gelirki. Kısacası mücadele, mücadele. Eli silah tutan Şubeye koşsun, eli silah tutan Bayrağımız altına koşsun, cepheye arkadaşlarım, cepheye, ben ömrümü kafi görüyorum, kefeni boynuma, şehitliği göze aldım. “Topluluk: “Bizde her şeyi göze aldık hoca efendi”Müftü Efendi: “ Haydi öyleyse, hepimiz cepheye” diye bağırarak, durun ahali, aslan kızanlarım, sözümüzü yerine getireceğimizi and içelim”Topluluk: And içelim. Ne istersen yapalım.Müftü: Benim ağzımdan çıkanları sizlerde tekrarlayın.

“Vatan için, millet için, namus ve fazilet için, kefeni boynumuza, şehitliği göze aldık. Ölmek var, dönmek yok, sonuna kadar çarpışacağımıza and içiyoruz”

Andın içilmesinden sonra Halk cepheye gitmek üzere Hasköy ve Karataş istikametine koşmuştur. Müftü Efendi; “ Allah cümlenize vatan bağışlasın, kazanız mübarek olsun, koşun, koşun, durmayın, bende geliyorum” diye arkalarından bağırmıştır.

Kaynak: Emin Hayrettin Helvacılar (Not: Sarayköy Belediyesi Emekli Başkatiplerinden Yakup Helvacıların notlarından ve hatıratından yararlanılmıştır.)





KAHRAMAN NİNELERİMİZ ! DEDELERİMİZ ! - Ali Haydar ÇETİNKOL



KAHRAMAN NİNELERİMİZ ! KAHRAMAN DEDELERİMİZ ! ; VATAN SİZE MİNNETTAR / Ali Haydar ÇETİNKOL

MERHABA DEĞERLİ HEMŞERİLERİM ! ARKADAŞLARIM ! DOSTLARIM !..
İtalyan Muğla'da- Antalya'da ; Fransız Adana'da - Antep'te ; yunan İzmir'de- Ege'de ; İngiliz İstanbul'da ve her yerde ; Türkiye Avrupa'nın işgali altında... M.Kemal : " Geldikleri gibi giderler..." Avrupa'nın yazdığı Sevr'i yırtıyor, yanmış ve yok olmuş bir ülkede, 10 milyonu alfabesiz, 11 milyon nüfusa geleceğin umudunu aşılıyor... Ulusal Kurtuluş Savaşımız,heyacan verici, ibret alınması gereken BİR DESTANDIR... Kurtuluş Savaşı nasıl gerçekleştirildi ?.. 1911 Trablusgarp Savaşı, 1912 Balkan Savaşı, 1914 Birinci Dünya Savaşı , 1919 KURTULUŞ SAVAŞI ... 10 yıl savaştan sonra Anadoluyu bir düşünün ... Her cephede binlerce ŞEHİT ve GAZİ ... Halk yoksul ve yorgun ... Kurtuluş için bir kısım " aydın ! " ABD mandasını umut bağlarken ve bir kısım "saray çevresi" , İngiltere'nin barış önerisi getireceğini hayal ederken ; olayları doğru değerlendiren yurtsever kişiler ise " MİLLİ MÜCADELEYE" başlattılar-başladılar...M.KEMÂL'İN SAMSUN'A çıkışından 6 gün sonra ; 24 MAYIS 1919 ' da SARAYKÖY halkı da " DÜŞMANI " ilçemize sokmayacaklarına dair YEMİN etmişlerdir ... İlerleyen günlerde NAZİLLİ Yunanlılar tarafından işgal edilmişti .( 02.Haziran.1919 ) . Bunun üzerine MÜFTÜ AHMET ŞÜKRÜ EFENDİ başkanlığında SARAYKÖY halkı YEMİN EDER : " VATAN İÇİN , MİLLET İÇİN , NAMUS VE FAZİLET İÇİN , KEFENİ BOYNUMUZA , ŞEHİTLİĞİ GÖZE ALDIK . ÖLMEK VAR DÖNMEK YOK . SONUNA KADAR ÇARPIŞACAĞIMIZA A N D İÇERİZ " . SARAYKÖYLÜLERİN " MİLLİ MÜCADELEYE " HEMEN katılışları manidardır !..Bütün yurtta Erkekler cephede... Cepheye silah vb. eşya KADINLARIMIZ tarafından ulaştırılır !.. Kağnılarıyla üstlendikleri "KUTSAL GÖREVİ " özveriyle yerine getirişleri DİKKAT çekicidir... Omuzlarına birer gülle yüklüyor , ÇOĞU KEZ TAPALARI BOZULMASIN YA DA ISLANMASIN DİYE ; ÇOCUKLARINI AÇIKTA BIRAKARAK , ÇOCUKLARININ ÖRTÜLERİYLE ÜZERLERİNE KAPATIYORLARDI !.. BİZİM KADINLARIMIZ : " ........... / Kadınlar/ bizim kadınlarımız / şimdi ayın altında / kağnıların ve hartuçların peşinde / harman yerine kehribar başaklı sap çeker gibi / aynı yürek ferahlığı / aynı yorgun alışkanlık içindeydiler./ Ve onbeşlik şarapnelin çeliğinde / ince boyunlu çocuklar uyuyordu./ Ve ayın altında kağnılar / yürüyordu Akşehir üstünden Afyon'a doğru. " N.Hikmet. ...... BÜYÜK TAARRUZ -26 Ağustos 1922.... 9 EYLÜL 1922 KURTULUŞ...
KURTULUŞ SAVAŞI kazanılıp ; TÜRKİYE CUMHURİYETİ " ATEŞ SOFRASINDAN " geçilerek kuruluyor . KURULUŞ : 29 EKİM 1923 ...
G E L D İ K BUGÜNE ; BUGÜN CUMHURİYETİN 90.YILINI KUTLUYORUZ !
B A Ğ I M S I Z L I Ğ I MI Z I N DEĞERİNİ MAALESEF BİLEMEDİK !.. Ş E H İ T L E R İ M İ Z İ N kemiklerini sızlattık !..
" ........... / ŞEHİTLER / KUVAYI MİLLİYE ŞEHİTLERİ / SİZ TOPRAK ALTINDA DERİN UYKUDAYKEN DÜŞMANI ÇAĞIRDILAR / SATILDIK / UYANIN / BİZ TOPRAK ÜSTÜNDE DERİN UYKULARDAYIZ / KALKIP UYANDIRIN BİZİ / ŞEHİTLER / KUVAYI MİLLİYE ŞEHİTLERİ / MEZARDAN ÇIKMANI VAKTİDİR ... " - NAZIM HİKMET .
Öldürmekten daha kuvvetlidir " ÖLEBİLMEK " !..
VE buradan , daha da dikleşerek , dinmeden - dinlenmeden , dişe - diş dövüşe dövüşe yürümemiz gerekir ;
E M P E R Y A L İ Z M E ve İ Ş B İ R L İ K Ç İ L E R İ N E karşı !..
" ......... HAYIR PAŞALAR , HAYIR , HAYIR BEYEFENDİLER ' M A N D A ' YOK , YA İSTİKLÂL YA ÖLÜM ... " diyerek
MUSTAFA KEMÂL , KURTULUŞ SAVAŞININ " İŞARET FİŞEĞİNİ " çakmıştır ...
TÜM YURDUMUZUN VE SARAYKÖY'ÜMÜZÜN " MİLLİ MÜCADELEYE " KATILIŞLARININ 94. , " ZAFERİN " 91. YILDÖNÜMÜNÜ , "CUMHURİYETİN" 90. YILINI TÜM İÇTENLİĞİMLE KUTLAR , ESENLİKLER DİLERİM !..
VATANIMIZIN KURTULUŞU İÇİN " ŞEHİT " DÜŞENLERİN , GAZİLERİN , EMEĞİ GEÇENLERİN ... AZİZ HATIRALARI ÖNÜNDE SAYGIYLA EĞİLİR , HEPSİNİ RAHMETLE ANARIM !..
GERİSİ HAYAT ...


27 Aralık 2013 Cuma

MİLLİ MÜCADELEDE SARAYKÖYLÜ KAHRAMANLAR / HASAN KALLİMCİ






Bu tanıtım kitapçığıyla; Araştırmacı - Yazar Hasan Kallimci Öğretmenimiz, Milli Mücadeledeki Sarayköylü kahramanlarımızın unutulmalarını önlemek, anımsanmalarına katkı sağlamak, hem de yeni kuşakların bilgilenmesini sağlamak adına değerli bir yapıt oluşturmuştur.

Klevye ve kalem tutan ellerinize ve emeğinize sağlık sevgili öğretmenim. Sağolun, varolun. Dostluk ve esenlik dileklerimizle.